Bitlenme

Saç bitleri saçta yaşayan ve üreyen çok küçük, kanatsız, günde 2-8 kez kan emerek beslenen gri böceklerdir. Sirke denilen yumurtaları görmek, biti görmekten daha kolaydır. Genellikle enseye yakın, kulakların ve başın arkasında, saç tellerine tutunmuş halde bulunurlar. Sirkeler, kir veya kepek gibi yıkanarak temizlenemezler. Önce etkili bir ürün ile öldürülmeli, sonra bu amaç için yapılmış ürünün kutusundan çıkan özel bir tarakla temizlenmelidir.

Saç biti insan vücudu dışında yalnızca 48 saat yaşayabilir. Evcil hayvanlar üzerinde yaşayamaz. Sirkeler ise insan vücudu dışında kumaş ve battaniye üzerinde 10-15 gün canlı kalabilirler.

Yaygın düşüncenin aksine bitlenmenin pislikle bir ilgisi yoktur. Bit temiz ve sağlıklı saçı, kirli saça tercih eder. Yetişkin ya da çocuk, herkes bitlenebilir. En yaygın belirtisi, başın ve ensenin şiddetle kaşınmasıdır. Saç biti son derece bulaşıcıdır. Tarak, fırça, eşarp, yastık, şapka ve tüylü oyuncaklar gibi paylaşılan kişisel eşyalarla yayılır. Tekrarlanan salgın riskini azaltmak için bu eşyaları paylaşmaktan kaçınılmalıdır.

Bitlendiğimizi Nasıl Anlarız?

Bitlenmeyi gösteren ilk ipucu kafa derisinin sık sık kaşınmasıdır. Biti tespit etmek ve yayılmasını engellemek için ensenin arka kısmındaki ve kulak arkasındaki saçlar dikkatle incelenmelidir. Bitler ışıktan kaçtıkları için, yalnızca saç kılına yapışmış küçük beyazımsı, oval yumurtaları (sirkeleri) görebilirsiniz.

Bitle İlgili Bunları Biliyor musunuz?

Bit ve bitlenme dünyanın her tarafında yaygındır ve milyonlarca yıldır var olduğu düşünülür. İnsanlarda yaşayan bitlerin bugüne kalan en eski örnekleri 4000 yıllık mumyalarda bulunmuştur.

  • Ortaçağda bitlere "yoksulluğun incileri" denirdi. Canterbury başpiskoposu Aziz Thomas öldüğünde, üzerinde taşıdığı bitler sebebiyle yüksek mertebeden bir aziz kabul edilir.
  • İnsanlık birçok hastalığın bitlerle bulaştığını çok geç öğrendi. Bit yoluyla geçen bit tifüsü Trablusgarp, Balkan Harbi ve I. Dünya Savaşı'nda Türk ordularına büyük zorluklar yaşatmıştı.
  • Ortaçağ'da İsveç'in Hurdenburg kentinde belediye başkanlığı seçimlerinde adaylar bir masanın etrafına oturur, sakallarını masaya değdirirlerdi. Masanın ortasına konan bitin yöneldiği sakalın sahibi aday o yıl belediye başkanı seçilirdi.
  • 4000 yıllık mumyalarda bitlere rastlanmıştır.
İdeal Bitlenme Tedavisi Nasıl Olmalıdır?
  • Tek uygulama ile kısa sürede etki göstermeli.
  • Güzel kokulu, saçları dolaştırmayan, taramayı zorlaştırmayan, etrafa bulaşmayan; boyalı ve permalı saçlarda problem yaratmayan özelliklere sahip olmalı.
  • Kalıcı etkisiyle bitlerin saça tekrar yerleşmesini engellemeli.
  • Sadece bitleri değil, sirkeleri de yok etmeli.
  • Kullanıcı tarafından iyi tolere edilmeli, yan etkileri olmamalı.
  • Kullanıcıya toksik etkisi olmamalı

Bugüne kadar pek çok yolu kullanarak insanoğlu bitle mücadele etmeye çalıştı. Kötü kokulu gaz ve kimi zehirli maddeler içeren ilaçlar bunlardan bazılarıydı. Bit daha çok çocuklarda görüldüğü için tedavinin çocuklar için güvenli, etkili ve sadece bitleri değil yumurtalarını da öldüren bir bit ilacı ile yapılması gerekir.

Günümüzde bu alanda kullanılan madde ve ilaçlarda büyük gelişmeler kaydedildi. Koruyucu etkili permetrin etken maddesi içeren ilaçlar geliştirildi. Piyasada birkaç bit öldürücü ilaç bulunuyor, fakat bunların hepsi bit tedavisinde istenen etkiyi göstermeyebilir.

Bitlenme Tedavisinde Kullanılan Maddeler Nelerdir?

Gamma Benzen Hekzaklorid: Böceğin sinir sistemini felç ederek etki gösterir. Ülkemizde yasaklanmıştır.

Benzil Benzoat: Deri ve mukozayı tahriş ettiği için bit tedavisinde tercih edilmez.

Fenotrin (Sumitrin): Işıkta stabilitesini koruyamaz: Uygulamadan sonra güneş ışığı altında etkinliğini yitirir. Bu nedenle kalıcı etkisi yoktur.

Piretroidler 1. jenerasyon: Krizantem çiçeğinin böcek öldürücü etkisi Farslar zamanında fark edildi. Eski Yugoslavya toprakları üzerinde olan Dalmaçya'daki bir halk hikâyesine göre, yaşlı bir kadın beyaz papatyalara benzeyen bir çiçeği toplar. Çiçek solduğunda bir köşeye atar, daha sonra dönüp baktığında solmuş çiçeklerin çevresinde ölü böcekleri fark eder ve krizantem ailesinden olan bu çiçek çeşidinin böcekler üzerinde öldürücü etkisi bu şekilde fark eder. 1800'lü yıllardan başlayarak kuru çiçekler, böcek öldürücü olarak ABD'ye ihraç edilir. 1900'lü yıllarda "piretroid" olarak adlandırılan bu madde bit tedavisinde kullanıldı, ancak madde ışığa karşı direnç göstermiyordu.

Permetrin 2. jenerasyon: 1973'de ışığa dayanıklı piretroid olan "permetrin" İngiltere'de geliştirildi. Permetrin aynı zamanda bit tedavisinde, en az iki haftadan altı haftaya kadar koruyucu etkiye de sahipti. Günümüzde permetrin koruyucu özelliği, kullanım kolaylığı, yan etkilerinin az olması ve güvenilir olması nedeniyle en çok tercih edilen ilaçlardan biridir.

Tıbbi Saç Kremi Nasıl Kullanılır?
  • Saç normal bir şampuanla yıkanır. Durulanır. Havlu ile kurulanır.
  • Tıbbi saç kremi çalkalanır. Oğuşturarak kremin saça iyice nüfus etmesi sağlanacak şekilde uygulanır. (Özellikle ense ve kulak arkalarına dikkat edilerek.)
  • 10 dakika saçlar kremli olarak beklenir. Bol su ile durulanarak kurutulur.
  • İlaçlar saç biti ve sirkelerini öldürür. Fakat ölü bit ve yumurtalar saç telleri arasında kalır. Bunlar ince uçlu bir tarak veya elle özenle temizlenmelidir.

Bitten korunmak için:

  • Ailenin her ferdi kontrol edilmeli.
  • Ailenin diğer fertlerinde bite ya da sirkeye rastlayabilirsiniz. Bu durumda etkili bir bit ilacı uygulanmalı.
  • Giysiler, çarşaflar ve havlular sıcak su ile yıkanmalı.
  • Taraklar, fırçalar vs. sıcak suda bekletilmeli.
  • Tüm ev ve araba elektrik süpürgesi ile temizlenmeli.
  • Yıkanmayan eşyalar 2 hafta süreyle bir poşetin içinde hava almayacak şekilde bekletilmeli. Bu süre sirkelerin ölmeleri açısından önemlidir. Sirkeler insan vücudu dışında 10-15 gün canlı kalabilirler.
Sağlığınız

Sağlığınız

İnsanların daha aktif bir hayat sürmelerini, kendilerini daha iyi hissetmelerini ve daha uzun yaşamalarını sağlamayı amaçlıyoruz.

Hızlı Erişim

Tedavi Alanları
ara
GSK Türkiye Siteleri
ara